Φόρος διαμονής στην Ιταλία: ποιος τον πληρώνει και ποιος τον δηλώνει
Ενημερώθηκε στις 14.09.2026
Τον φόρο διαμονής τον εισπράττει ο Δήμος, αλλά απέναντι στον Δήμο δεν λογοδοτεί ο επισκέπτης: λογοδοτείς εσύ. Από το 2020 ο διαχειριστής είναι υπεύθυνος για την πληρωμή, με δικαίωμα αναγωγής στον πελάτη. Μεταφρασμένο: αν ένας επισκέπτης φύγει χωρίς να αφήσει τα δύο ευρώ τη βραδιά, αυτά τα δύο ευρώ θα τα αποδώσεις εσύ έτσι κι αλλιώς.
Ποιος λογοδοτεί πραγματικά στον Δήμο
Ο τουρίστας είναι ο υπόχρεος: ο φόρος βαρύνει εκείνον. Όμως ο Δήμος δεν ψάχνει τον τουρίστα, που στο μεταξύ έχει γυρίσει στο σπίτι του. Ψάχνει εσένα.
Ο κανόνας είναι το άρθρο 180 του D.L. 34/2020, που πρόσθεσε την παράγραφο 1-ter στο άρθρο 4 του D.Lgs. 23/2011: ο διαχειριστής είναι υπεύθυνος για την πληρωμή του φόρου, με δικαίωμα αναγωγής στους επισκέπτες. Αυτό το δικαίωμα είναι δικαίωμα, όχι εγγύηση: αν δεν καταφέρεις να τον εισπράξεις, η υποχρέωση απόδοσης παραμένει δική σου.
Τον Ιανουάριο του 2026 ο Άρειος Πάγος σε ολομέλεια, με τη διάταξη αριθ. 1527, έκλεισε μια συζήτηση χρόνων: ο διαχειριστής είναι υπόχρεος του φόρου, όχι δημόσιος υπόλογος. Η επαγγελματική αρθρογραφία βγάζει δύο πρακτικές συνέπειες: οι διαφορές πηγαίνουν στον φορολογικό δικαστή και το λεγόμενο modello 21 προς το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν θα έπρεπε πλέον να οφείλεται.
Ξεχωριστή περίπτωση είναι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις: το άρθρο 4 παρ. 5-ter του D.L. 50/2017 βάζει την υποχρέωση σε όποιον εισπράττει το μίσθωμα ή παρεμβαίνει στην πληρωμή. Αν εισπράττει μια πλατφόρμα ή ένα γραφείο, είναι δική τους υπόθεση· αν εισπράττεις εσύ, είναι δική σου. Αξίζει να το ξέρεις με βεβαιότητα, κανάλι προς κανάλι.
Κάθε Δήμος έχει τον δικό του κανόνα
Δεν υπάρχει ένας ενιαίος νόμος με τους συντελεστές μέσα. Το κράτος δίνει στους Δήμους τη δυνατότητα να θεσπίσουν τον φόρο· κάθε Δήμος αποφασίζει έπειτα με απόφασή του πόσο πληρώνεται, ποιος απαλλάσσεται, κάθε πότε αποδίδεται και μέσω ποιας πλατφόρμας. Εδώ στην Valle d'Itria φαίνεται καλύτερα από οπουδήποτε αλλού.
| Δήμος | Πόσο | Πότε και πού |
|---|---|---|
| Carovigno | 1 € ανά άτομο τη βραδιά | έως τις 10 του επόμενου μήνα |
| Ostuni | 2 € ανά άτομο τη βραδιά | ανά τρίμηνο, σε άλλη πλατφόρμα (PayTourist) |
| Ceglie Messapica | δεν επιβάλλεται | — |
Στο Carovigno δεν πληρώνει κανείς κάτω των δεκατεσσάρων. Τρία χωριά είκοσι λεπτά το ένα από το άλλο, τρεις κανόνες: όποιος έχει δύο σπίτια σε δύο Δήμους έχει δύο ημερολόγια προθεσμιών και δύο πλατφόρμες.
Σχεδόν όλοι οι δημοτικοί κανονισμοί προβλέπουν ένα ανώτατο όριο φορολογητέων διανυκτερεύσεων, συχνά επτά ή δέκα συνεχόμενες στο ίδιο κατάλυμα: από την επόμενη ο φόρος δεν οφείλεται πλέον. Σε μια διαμονή δύο εβδομάδων αυτό κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε σωστό και σε φουσκωμένο λογαριασμό.
Η ετήσια δήλωση, έως τις 30 Ιουνίου
Πέρα από την απόδοση στον Δήμο μέσα στη χρονιά, μία φορά τον χρόνο υποβάλλεται η δήλωση φόρου διαμονής: αφορά το προηγούμενο έτος, διαβιβάζεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω των καναλιών της Agenzia delle Entrate, στο έντυπο που εγκρίθηκε με το D.M. της 29ης Απριλίου 2022, και λήγει στις 30 Ιουνίου.
Εδώ πέφτουν οι μισοί: η δήλωση είναι αυτοτελής υποχρέωση. Το ότι απέδιδες κανονικά κάθε μήνα δεν σε απαλλάσσει από την υποβολή της. Είναι δύο ξεχωριστές υποχρεώσεις — η πληρωμή του φόρου και η λογοδοσία του — και μπορεί κανείς να είναι απόλυτα εντάξει με τις αποδόσεις και να τιμωρηθεί για τη δήλωση που λείπει.
Δικά τους έντυπα οι Δήμοι δεν μπορούν να ζητήσουν γι' αυτή τη δήλωση. Μπορούν όμως να ζητούν, και το κάνουν, τις περιοδικές αναφορές διανυκτερεύσεων μέσα στη χρονιά: αυτό είναι κάτι άλλο, και σε ορισμένους Δήμους πρέπει να στέλνονται ακόμη και μηδενικές, για τους μήνες που το σπίτι έμεινε κλειστό.
Πόσο κοστίζει ένα λάθος
Τα πρόστιμα τρέχουν σε δύο χωριστές γραμμές και μπορούν να αθροιστούν.
Για τη μη υποβληθείσα ή ανακριβή δήλωση: από εκατό έως διακόσια τοις εκατό του οφειλόμενου φόρου — και ο ισχύων κανόνας χτυπά ακόμη και όποιον τον είχε ήδη αποδώσει ολόκληρο. Για τη μη ή εκπρόθεσμη απόδοση ισχύει αντίθετα το γενικό καθεστώς των τοπικών φόρων (άρθρο 13 του D.Lgs. 471/1997): πρόστιμο είκοσι πέντε τοις εκατό, μειωμένο στο μισό αν πληρωθεί εντός ενενήντα ημερών και ακόμη περισσότερο για πολύ σύντομες καθυστερήσεις.
Αν πέρασε η 30ή Ιουνίου, μένει ένα παράθυρο: η οικειοθελής συμμόρφωση εντός ενενήντα ημερών από την προθεσμία. Πέρα από αυτό το όριο η δήλωση θεωρείται μη υποβληθείσα και η μείωση δεν είναι πια δυνατή.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αυτό αλλάζει. Το άρθρο 12 του D.Lgs. αριθ. 147 της 7ης Αυγούστου 2026 αντικαθιστά το εύρος 100–200 % με δύο σταθερά ποσοστά επί του μη αποδοθέντος φόρου: εκατό τοις εκατό για τη μη υποβληθείσα δήλωση, σαράντα τοις εκατό για την ανακριβή, με ελάχιστο πενήντα ευρώ και στις δύο περιπτώσεις. Όποιος τα έχει αποδώσει όλα δεν θα βλέπει πια ποσοστό υπολογισμένο πάνω σε ήδη πληρωμένο ποσό. Ο κανόνας δεν είναι αναδρομικός: ισχύει μόνο για παραβάσεις από εκείνη την ημερομηνία και μετά.
Πώς υπολογίζεται, βραδιά τη βραδιά
Ο τύπος είναι απλός — υπόχρεα άτομα × διανυκτερεύσεις × συντελεστής — και τη ζημιά την κάνουν οι λεπτομέρειες.
- Το ανώτατο όριο διανυκτερεύσεων του δημοτικού κανονισμού, αν υπάρχει: πέρα από αυτό δεν μετράς άλλο.
- Όποιος απαλλάσσεται δεν μπαίνει στον λογαριασμό, και η ηλικία διαβάζεται από την ημερομηνία γέννησης, όχι με το μάτι.
- Μια διαμονή ανάμεσα σε δύο μήνες κόβεται στη σωστή ημέρα, χωρίς να μετρηθεί δύο φορές η βραδιά του ορίου.
- Οι ακυρωμένες κρατήσεις και όσοι δεν εμφανίστηκαν δεν γεννούν φόρο: δεν διανυκτέρευσε κανείς.
- Ο λογαριασμός πρέπει να ξεκινά από τις πραγματικές παρουσίες, αυτές που έχεις ήδη δηλώσει στη Questura, όχι από έναν αριθμό γραμμένο στο χέρι.
Όποιος κρατά τον λογαριασμό σε τετράδιο το καταλαβαίνει τον Ιούνιο του επόμενου χρόνου, όταν πρέπει να ξαναβάλει δώδεκα μήνες στη σειρά και κανείς δεν θυμάται πια αν εκείνη η παρέα του Αυγούστου είχε παιδί δεκατριών ή δεκαπέντε ετών.
Οι απαλλαγές δεν είναι παντού ίδιες
Η πιο διαδεδομένη απαλλαγή είναι αυτή των ανηλίκων, αλλά το όριο ηλικίας το ορίζει ο δημοτικός κανονισμός: δώδεκα χρόνια αλλού, δεκατέσσερα αλλού, δεκαοκτώ αλλού. Ανάλογα με τον Δήμο προστίθενται τα άτομα με αναπηρία και ο συνοδός τους, τα σώματα ασφαλείας εν υπηρεσία, οι γονείς που συνοδεύουν νοσηλευόμενο παιδί, οι οδηγοί και οι ξεναγοί ομάδων.
Δύο πρακτικές προειδοποιήσεις. Πολλοί κανονισμοί απαιτούν η απαλλαγή να είναι τεκμηριωμένη, συνήθως με υπεύθυνη δήλωση του επισκέπτη που πρέπει να φυλάσσεται. Και ο απαλλασσόμενος πρέπει ούτως ή άλλως να δηλωθεί ως παρουσία: το ότι δεν πληρώνει δεν σημαίνει ότι είναι αόρατος.
Να εισπράττεις από τον επισκέπτη χωρίς τριβές
Σχεδόν κάθε τριβή γεννιέται από μια έκπληξη: ο επισκέπτης πλήρωσε μια τιμή σε μια πλατφόρμα και στην άφιξη του ζητάς άλλα σαράντα ευρώ μετρητά.
Το φάρμακο δεν είναι να επιμένεις καλύτερα, είναι να το πεις νωρίτερα: στην αγγελία, στην επιβεβαίωση κράτησης και στο μήνυμα πριν από την άφιξη, με το ποσό ήδη υπολογισμένο και στη γλώσσα του επισκέπτη. Γραμμένο μία φορά στο τέλος των όρων δεν αρκεί. Και μια απόδειξη για όσα κατέβαλε τον βάζει κι εκείνον στο ξεκάθαρο.
Πώς το λύνει το Chilloso
Όταν μπαίνει ένα σπίτι σε Δήμο που δεν γνωρίζουμε ακόμη, τον κανόνα πάμε να τον ρωτήσουμε εμείς: πόσο πληρώνεται, ποιος απαλλάσσεται, κάθε πότε αποδίδεται, με ποια πλατφόρμα. Έπειτα τον γράφουμε μέσα στο σπίτι σου, και από εκείνη τη στιγμή ο λογαριασμός γίνεται μόνος του. Δεν γνωρίζουμε άλλο πρόγραμμα διαχείρισης που να το κάνει.
Τις διανυκτερεύσεις και τα άτομα τα μετρά από τα δελτία που έχεις ήδη στείλει στη Questura. Όποιος είναι κάτω των δεκατεσσάρων αναγνωρίζεται από την ημερομηνία γέννησης και βγαίνει από τον λογαριασμό. Μια διαμονή που περνά από τον έναν μήνα στον άλλο χωρίζεται στη σωστή ημέρα, χωρίς να μετρηθεί δύο φορές.
Η κατάσταση βγαίνει στη γλώσσα του Δήμου, γιατί σε εκείνον πηγαίνει, και το ποσό του μήνα μπαίνει μόνο του στο βιβλίο ταμείου σου: στο τέλος του χρόνου το σύνολο είναι ήδη εκεί, τη στιγμή που χρειάζεται για τη δήλωση.
Χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες;