Toeristenbelasting in Italië: wie betaalt en wie aangifte doet
Bijgewerkt op 14.09.2026
De toeristenbelasting wordt door de gemeente geïnd, maar tegenover de gemeente staat niet de gast: jij staat er. Sinds 2020 is de verhuurder verantwoordelijk voor de betaling, met het recht om het geld bij de gast te halen. Vertaald: vertrekt een gast zonder de twee euro per nacht achter te laten, dan maak jij die twee euro toch over.
Wie er echt verantwoording aflegt aan de gemeente
De toerist is de belastingplichtige: de heffing drukt op hem. Maar de gemeente gaat de toerist niet zoeken, die inmiddels weer thuis zit. Ze komt bij jou aankloppen.
De regel is art. 180 van D.L. 34/2020, dat lid 1-ter invoegde in art. 4 van D.Lgs. 23/2011: de exploitant is verantwoordelijk voor de betaling van de heffing, met verhaalsrecht op de gasten. Dat verhaalsrecht is een recht, geen garantie: lukt het innen niet, dan blijft de plicht om af te dragen bij jou.
In januari 2026 heeft het Hof van Cassatie in verenigde kamers met beschikking nr. 1527 een jarenlange discussie beslecht: de exploitant is aansprakelijk voor de heffing, geen rekenplichtige. De vakliteratuur trekt daar twee praktische gevolgen uit: geschillen gaan naar de belastingrechter, en het zogenoemde modello 21 voor de Rekenkamer zou niet langer verschuldigd zijn.
Kortlopende verhuur is een geval apart: art. 4 lid 5-ter van D.L. 50/2017 legt de plicht bij wie de huursom int of in de betaling tussenkomt. Int een portaal of een bureau, dan is het hun zaak; int jij, dan is het de jouwe. Het loont dat per kanaal zeker te weten.
Elke gemeente heeft haar eigen regel
Er bestaat geen enkele wet met de tarieven erin. De staat geeft gemeenten de bevoegdheid de heffing in te voeren; elke gemeente beslist vervolgens zelf hoeveel er betaald wordt, wie vrijgesteld is, hoe vaak er afgedragen wordt en via welk portaal. Hier in de Valle d'Itria zie je dat beter dan waar ook.
| Gemeente | Hoeveel | Wanneer en waar |
|---|---|---|
| Carovigno | 1 € per persoon per nacht | voor de 10e van de volgende maand |
| Ostuni | 2 € per persoon per nacht | per kwartaal, op een ander portaal (PayTourist) |
| Ceglie Messapica | wordt niet geheven | — |
In Carovigno betaalt niemand onder de veertien. Drie dorpen op twintig minuten van elkaar, drie regels: wie twee huizen in twee gemeenten heeft, heeft twee termijnkalenders en twee portalen.
Bijna alle gemeentelijke verordeningen kennen een maximum aan belaste nachten, vaak zeven of tien aaneengesloten in hetzelfde pand: vanaf de volgende is de heffing niet meer verschuldigd. Bij een verblijf van twee weken maakt dat het verschil tussen een juiste rekening en een te hoge.
De jaaraangifte, voor 30 juni
Naast het afdragen aan de gemeente gedurende het jaar wordt eenmaal per jaar de aangifte toeristenbelasting ingediend: ze gaat over het voorgaande jaar, ze wordt uitsluitend elektronisch verzonden via de kanalen van de Agenzia delle Entrate, op het formulier goedgekeurd bij D.M. van 29 april 2022, en ze vervalt op 30 juni.
Hier gaat de helft van de mensen de mist in: de aangifte is een zelfstandige verplichting. Elke maand netjes afgedragen hebben ontslaat je niet van het indienen. Het zijn twee losse verplichtingen — het betalen van de heffing en het verantwoorden ervan — en je kunt volledig bij zijn met de betalingen en toch beboet worden voor de ontbrekende aangifte.
Eigen formulieren mogen gemeenten voor deze aangifte niet verlangen. Wat ze wel vragen, en ook doen, zijn de periodieke opgaven van overnachtingen gedurende het jaar: dat is weer iets anders, en in sommige gemeenten moeten ze ook op nul worden ingestuurd, voor de maanden dat het huis dicht was.
Wat een fout kost
De boetes lopen over twee gescheiden sporen en kunnen bij elkaar opgeteld worden.
Voor de niet of onjuist ingediende aangifte: honderd tot tweehonderd procent van de verschuldigde heffing — en de huidige regel treft ook wie haar allang volledig had afgedragen. Voor niet of te laat afdragen geldt daarentegen het algemene regime voor lokale heffingen (art. 13 van D.Lgs. 471/1997): een gewone boete van vijfentwintig procent, gehalveerd bij betaling binnen negentig dagen en nog verder verlaagd bij heel korte vertragingen.
Is 30 juni gepasseerd, dan blijft er een venster: vrijwillige herstelaangifte binnen negentig dagen na de vervaldatum. Daarna geldt de aangifte als niet ingediend en is de verlaging niet meer mogelijk.
Vanaf 1 januari 2027 verandert dit. Art. 12 van D.Lgs. nr. 147 van 7 augustus 2026 vervangt de bandbreedte 100–200 % door twee vaste percentages van de niet afgedragen heffing: honderd procent voor de ontbrekende aangifte, veertig procent voor de onjuiste, met een minimum van vijftig euro in beide gevallen. Wie alles heeft afgedragen krijgt geen percentage meer berekend over wat al betaald is. De regel werkt niet terug: ze geldt alleen voor overtredingen vanaf die datum.
Hoe er gerekend wordt, nacht voor nacht
De formule is eenvoudig — belaste personen × nachten × tarief — en het zijn de details die de schade aanrichten.
- Het maximum aan nachten uit de gemeentelijke verordening, als dat er is: daarboven tel je niet meer door.
- Wie vrijgesteld is telt niet mee, en de leeftijd lees je van de geboortedatum af, niet op het oog.
- Een verblijf over twee maanden heen wordt op de juiste dag gesplitst, zonder de grensnacht dubbel te tellen.
- Geannuleerde boekingen en no-shows leveren geen heffing op: er heeft niemand overnacht.
- De telling moet uitgaan van de werkelijke overnachtingen, die je al aan de Questura hebt doorgegeven, niet van een met de hand geschreven getal.
Wie de telling in een schrift bijhoudt, merkt het in juni van het jaar daarop, wanneer twaalf maanden weer op een rij moeten en niemand zich nog herinnert of dat groepje in augustus een kind van dertien of van vijftien bij zich had.
Vrijstellingen zijn niet overal hetzelfde
De meest voorkomende vrijstelling is die voor minderjarigen, maar de leeftijdsgrens wordt door de gemeentelijke verordening bepaald: twaalf jaar hier, veertien daar, achttien elders. Afhankelijk van de gemeente komen daar mensen met een beperking en hun begeleider bij, politie in dienst, ouders bij een opgenomen kind, chauffeurs en gidsen van groepen.
Twee praktische waarschuwingen. Veel verordeningen eisen dat de vrijstelling onderbouwd is, meestal met een te bewaren eigen verklaring van de gast. En de vrijgestelde moet toch als aanwezigheid worden opgegeven: niet betalen betekent niet onzichtbaar.
Innen bij de gast zonder ruzie
Bijna elke ruzie begint met een verrassing: de gast heeft op een portaal een prijs betaald en bij aankomst vraag je nog eens veertig euro contant.
Het middel is niet beter aandringen, maar het eerder zeggen: in de advertentie, in de boekingsbevestiging en in het bericht voor aankomst, met het bedrag al uitgerekend en in de taal van de gast. Eén keer onderaan de voorwaarden is niet genoeg. En een bewijs van wat hij heeft betaald stelt ook hem gerust.
Hoe Chilloso dit oplost
Komt er een huis binnen in een gemeente die we nog niet kennen, dan gaan wij de regel zelf opvragen: hoeveel er betaald wordt, wie vrijgesteld is, hoe vaak er afgedragen wordt, via welk portaal. Daarna schrijven we haar in jouw huis, en vanaf dat moment gaat de berekening vanzelf. We kennen geen ander beheerprogramma dat dit doet.
De nachten en de personen telt het uit de formulieren die je al naar de Questura hebt gestuurd. Wie jonger is dan veertien wordt aan de geboortedatum herkend en uit de telling gehaald. Een verblijf dat van de ene maand in de andere loopt wordt op de juiste dag gesplitst, zonder dubbel te tellen.
Het overzicht komt eruit in de taal van de gemeente, want daar gaat het naartoe, en het maandbedrag loopt vanzelf in je kasboek: aan het eind van het jaar staat het totaal er al, op het moment dat je het voor de aangifte nodig hebt.
Heb je meer informatie nodig?